• Thùy Trang

Sự giận dữ và cách đối thoại

Bạn đã từng cho phép mình tức giận? Bạn từng trải qua sự giận dữ cực hạn của chính mình? Bạn đã từng muốn trút hết mọi giận dữ lên đối phương vì thấy không cam tâm khi mình chưa nói hết điều muốn nói, chưa cho họ thấy hết lửa giận mà họ đã tạo ra bên trong bạn?


Tôi muốn kể bạn nghe câu chuyện của tôi và cách tôi đang làm để cứu vớt những mối quan hệ quan trọng trong cuộc đời mình sau khi tức giận.


Trải nghiệm 1: Tôi đã từng cho phép mình nổi giận đến cực hạn.


Tôi sử dụng những ngôn từ mà chính tôi cũng kỳ thị khi tỉnh táo để thể hiện sự giận dữ. Mặc dù phát hiện ra mình đang làm đối phương tổn thương, phát hiện ra mình đang nóng giận và thậm chí có tiếng nói vang lên trong đầu rằng “ hãy dừng lại, hãy rời khỏi đây” nhưng tôi vẫn không thể rời đi. Tôi cũng không thể khống chế lời nói và hành vi của mình. Tôi cảm thấy không cam tâm vì tôi chưa nói hết điều muốn nói, chưa cho họ thấy hết sự tức giận bên trong mình. Dù biết hậu quả nếu như tôi đi đến cùng là gì, nhưng tôi vẫn cho phép mình tức giận và chấp nhận có thể sẽ mất mối quan hệ đó mãi mãi. Điều duy nhất tôi mong muốn lúc đó là lửa giận trong tôi được bùng cháy như nó muốn. Sau cùng, tôi dừng lại khi đầu như muốn nổ tung, tay run rẩy, tim đập nhanh như muốn vỡ lồng ngực, khó thở đến nỗi tôi phải thở dốc.


Tôi đã rất sợ giây phút đó. Giây phút mà cả thể chất và tinh thần của tôi đều gục ngã. Đó là lần đầu tiên tôi trải nghiệm sự mất hoàn toàn năng lượng bên trong mình. Năng lượng để hoạt động như người bình thường cũng không có.


Trải nghiệm 2: Tôi học được cách rời đi khi bắt đầu thấy hung hăng.


Tôi đã trải nghiệm sự tức giận muốn phát điên của mình trong hai ngày liên tiếp, với cùng một người. Ngày thứ nhất, tôi đã để cơn giận của tôi bùng phát trong sự quan sát. Tôi cho phép mình trở nên tồi tệ trong cơn tức giận và chỉ kết nối với bên trong khi đã hoàn toàn nguôi giận. Trong tình trạng ấy, tôi để bản năng lấn áp. Điều cuối cùng tôi đã làm là bỏ đi và chạy xe lòng vòng rất lâu trên đường giữa cái nắng 12h trưa trong cơn mất trí. Đó là lúc tôi đủ bình tĩnh và có không gian để được kết nối với chính mình. Lần thứ 2, vẫn nội dung cãi vã ấy, vẫn con người ấy nhưng tôi đã xử lý cơn giận nhanh hơn rất nhiều. Ngay khi cảm thấy mình bắt đầu trở nên hung hăng, tôi đã bỏ chạy khỏi hoàn cảnh đúng nghĩa đen. Tôi chạy ra khỏi nhà, và phóng xe đi ngay lập tức. Bởi tôi đã trải nghiệm cảm giác giận dữ cực hạn và biết chúng sẽ khiến tôi mất năng lượng và lý trí như thế nào. Khi tôi tránh khỏi nguồn cơn khơi mào cơn giận của tôi, tôi dễ dàng quan sát và kết nối với chính mình.


Hầu như sau mỗi lần tôi cho phép mình tức giận tới cực hạn với đối phương và kết nối bên trong mình ngay sau đó, tôi đều không còn cảm thấy tức giận khi tình huống tương tự xảy ra sau này.


Đây là những trải nghiệm có thật của tôi. Vì vậy tôi sẽ không khuyên bạn hãy kiềm chế cơn giận. Hãy là chính mình trong cơn tức giận. Hãy thể hiện sự tức giận của bạn bằng hành động và lời nói theo cách bạn muốn. Bạn không thể biết cơn thịnh nộ của bạn lớn như thế nào nếu bạn luôn kiềm chế sự tức giận. Thật tốt nếu bạn có thể trải nghiệm cơn thịnh nộ của mình một mình. Nhưng nếu bạn không kịp tránh đi, nếu bạn có thể chấp nhận việc mất mối quan hệ đấy thì hãy cứ nổi giận cho đến khi bạn không còn sức nữa.


Hãy tự trải nghiệm cơn giận của mình để thấy được rằng hành động theo cơn giận là một việc rất tốn sức lực cho chính mình và cũng không dạy được bài học gì cho đối phương cả.


Sau khi hết tức giận, hãy quay vào quan sát mình và kết nối với bản thân. Hãy thử trải nghiệm những bước tôi đã nêu tại Phần 1. Một khi đã yêu và chấp nhận bản thân, bạn sẽ nhận ra đối phương không đáng để giận như vẫn nghĩ.


Khi nỗi bực tức qua đi, Tôi có 2 lựa chọn: một là quay lại nói chuyện với người ấy về những gì tôi quan sát thấy sau khi suy ngẫm. Hai là giữ im lặng.


Tôi sẽ đối thoại khi:


  • Tôi không muốn mất mối quan hệ đó.

  • Tôi nhận ra cơn giận của tôi đã làm tổn thương đến họ.

  • Tôi tin tưởng họ sẽ lắng nghe và hiểu tôi.

Tôi thường sẽ không đối thoại lại với họ nếu:


  • Đó là mối quan hệ tôi thật sự muốn chấm dứt và không muốn người đó tiếp tục ảnh hưởng tới cuộc sống của mình.

  • Đó là người từ chối hiểu tôi. Người mà tôi biết là dù tôi có thể hiện cảm xúc tươi và tinh khiết nhất họ cũng sẽ không hiểu, không đồng cảm và không chấp nhận con người tôi.

Đối thoại phi bạo lực


Đối thoại Phi Bạo lực theo tiến sĩ Marshall B. Rosenberg đó là cuộc đối thoại không phán xét, không buộc tội, không sử dụng những từ ngữ mang khuynh hướng tấn công đối phương. Vì vậy, dưới đây là cách tôi đã làm:


Tôi sử dụng cấu trúc:


Khi (bạn) nói/ làm …………., tôi đã nghĩ/ cảm thấy …………..
Tôi cảm thấy tức giận vì…. (nỗi tổn thương mà bạn đã ngẫm ra)………….

Đây là cấu trúc tôi đã dùng khi tự quán cảm súc, để viết ra những suy nghĩ của mình để kết nối với bên trong và tìm ra bản thất thật cuả cơn giận. Trong trường hợp này, tôi sẽ dùng nó để giao tiếp với đối phương.


Ví dụ 1 : “Mẹ tức giận vì mẹ vừa mới lau nhà xong, con đã đi dép vào nhà, nhà dơ hết rồi, mẹ phải lau lại lần nữa, mẹ rất mệt”. Thay vì nói: “Tại con ăn ở bừa bộn, nói bao nhiêu lần cũng không biết cất cái dép lên, hư hỏng, không biết nghe lời” hoặc những câu buộc tội khác.


Ví dụ 2: “Khi anh nói anh cần xem lại chuyện cưới xin, em đã nghĩ anh không muốn cưới em và thấy vừa giận vừa buồn. Nhưng sau khi suy ngẫm, em nhận ra em đã vội vàng kết luận. Vì vậy, bây giờ em muốn nghe anh nói lí do tại sao anh lại nói câu đó”.


Khi suy ngẫm, tôi đã nhận ra cơn giận của tôi không đến từ họ mà đến từ những khó chịu bên trong tôi. Thật không công bằng khi tôi tiếp tục phán xét, buộc tội họ cho cơn giận của mình. Tôi không muốn lại đẩy mình và mối quan hệ này vào tranh cãi một lần nữa. Vì vậy tôi quyết định đối thoại trong sự tôn trọng tôi và đối phương.


Học cách xử lý cơn giận và giao tiếp khi giận dữ là bài học tôi cho là khó nhất trong cuộc sống. Tôi đã rất tự tin chia sẻ cách thức kết nối với chính mình trong phần 1. Bởi tôi tin rằng, không có cách nào có thể chữa những vết thương lòng của chúng ta tốt hơn việc hiểu, yêu thương và chấp nhận bản thân. Tuy nhiên, để chia sẻ về cách giao tiếp với người khác lúc tức giận thì tôi đã rất ngần ngại. Vì rõ ràng, kiềm chế cơn giận không phải giải pháp tốt đối với Bản Ngã, mà chỉ tạo thêm ức chế cho bản thân mà thôi. Nếu bạn thật sự muốn giải tỏa cơn giận, bạn phải hiểu nó, biết rõ chính mình khi tức giận đáng sợ như thế nào.


8 views0 comments